Latest News

«ΑΟΖ: Ένα ανεκμετάλλευτο όπλο στα χέρια της Ελλάδας

Τηλεοπτικές άδειες, προσφυγικό, μείωση συντάξεων, ανεργία …χιλιάδες ζητήματα παρελαύνουν σήμερα στη σκηνή της σύγχρονης ελληνικής επικαιρότητας μονοπωλώντας τη μέριμνα των αρχών και το ενδιαφέρον των πολιτών. Μέσα σε όλη αυτή τη «παρέλαση» όμως του σήμερα δεν θα πρέπει να λησμονούμε ζητήματα παλιά μεν, που παραμένουν όμως πάντα επίκαιρα· Η οριοθέτηση των θαλάσσιων συνόρων αποτελεί βασικό μέλημα κάθε χώρας που περιτριγυρίζεται από θάλασσα και θέμα το οποίο δυστυχώς στην Ελλάδα συχνά παραγκωνίζεται από τα φλέγοντα ζητήματα που τίθενται επί τάπητος και θάβεται «υπό του τάπητος». Η χώρα μας επαναπαυόμενη εδώ και χρόνια σε μια πρακτική αδράνειας και υποχώρησης στερείται ενός ιδιαιτέρως σημαντικού όπλου, που δεν έπρεπε να ελλείπει από την φαρέτρα της ελληνικής πολιτικής και διπλωματίας.



Προτού περάσουμε όμως στην εξέταση του μελανού αυτού σημείου της εξωτερικής μας πολιτικής οφείλουμε να ρίξουμε μία γρήγορη ματιά στη γενικότερη σημασία της θάλασσας στο πλαίσιο της διεθνούς σκηνής και υπό το φώς του διεθνούς δικαίου. Αν και βασική αρχή των θαλασσών, όπως αποτυπώθηκε από τον Hugo de Groot, πατέρα του διεθνούς δικαίου, είναι η «mare liberum», ότι δηλαδή η θάλασσα είναι ανοιχτή σε όλους και δεν υπόκειται σε καμία κυριαρχία (imperium), παρόλα αυτά τα παραθαλάσσια κράτη διεκδικούν κάποια προτεραιότητα ίσως και αποκλειστικότητα στις γειτονικές τους θάλασσες. Έτσι «εγένοντο» οι θαλάσσιες ζώνες· εσωτερικά ύδατα, αιγιαλίτιδα ζώνη, ανοιχτή θάλασσα, υφαλοκρηπίδα, Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ), διεθνής βυθός.

Με τον τρόπο αυτό οριοθετήθηκαν τα ύδατα και ο βυθός ενώ ταυτόχρονα ρυθμίστηκαν οι διακρατικές σχέσεις στο θαλάσσιο χώρο από την αναγνώριση πλήρους κυριαρχίας του παράκτιου κράτους στα εσωτερικά ύδατα και την αιγιαλίτιδα ζώνη μέχρι το καθεστώς της ανοιχτής θάλασσας, η οποία αναγνωρίζεται ως «πράγμα κοινής χρήσης» για όλα τα κράτη.
Οι περισσότερες διπλωματικές διακρατικές συγκρούσεις αφορούν στην οριοθέτηση της ΑΟΖ και της υφαλοκρηπίδας ανάμεσα σε γειτονικά κράτη που μοιράζονται την ίδια θάλασσα. Η ΑΟΖ εκτείνεται στο θαλάσσιο χώρο που φτάνει ως 200ν.μ από την ακτή, χώρο μέσα στον οποίο αναγνωρίζονται κυριαρχικά δικαιώματα αλιείας και εναλίου πλούτου υπέρ του παράκτιου κράτους, με παράλληλη εξισορρόπηση των συμφερόντων της διεθνούς κοινότητας. Η υφαλοκρηπίδα από την άλλη αποτελεί το βυθό και το υπέδαφος πέρα από την αιγιαλίτιδα ζώνη και μέχρι το διεθνή βυθό. Πολλές φορές ο βυθός της ΑΟΖ και η υφαλοκρηπίδα ταυτίζονται ενώ συχνά χρησιμοποιείται-ιδιαιτέρως στις σχετικές συζητήσεις Ελλάδος και Τουρκίας- και για τις δυο ζώνες μόνο ο όρος υφαλοκρηπίδα γιατί η ΑΟΖ δεν αποτελεί γεωλογική αλλά οικονομική έννοια. Ελατήριο των συγκρούσεων αποτελεί ο τρόπος με τον οποίο δημιουργείται η ΑΟΖ, η οποία ανακηρύσσεται μονομερώς από το κράτος αλλά για την οριοθέτηση της απαιτείται συμφωνία με τα γειτονικά κράτη που συχνά προβάλλουν αντιρρήσεις.

Η  «λεκάνη του Ηροδότου» η οποία βρίσκεται στο κρίσιμο θαλάσσιο τρίγωνο ανάμεσα σε Ελλάδα, Κύπρο και Αίγυπτο αποτελούσε ανέκαθεν το μήλο της έριδας ανάμεσα στους λαούς της Μεσογείου, λόγω του μεγάλου πλούτου του βυθού της και συγκεκριμένα λόγω της ύπαρξης μεγάλων ποσοτήτων υδρογονανθράκων. Ιδιαιτέρως όμως μετά το 1973 η ανακάλυψη πετρελαίων από την εταιρεία Oceanic Exploration, πυροδότησε την έναρξη μίας επιθετικής επεκτατικής πολιτικής στο Αιγαίο από την Τουρκία, η οποία διαιωνίζοντας την παραδοσιακή έχθρα με την χώρα μας παραβιάζει συνεχώς μέχρι σήμερα και με ασύστολο θράσος το διεθνές δίκαιο, προβάλλοντας αδικαιολόγητες διεκδικήσεις. Για να μιλήσουμε πιο συγκεκριμένα, η Τουρκία προβάλει αντιρρήσεις ως προς την οριοθέτηση της ΑΟΖ ανάμεσα στην Ελλάδα και την Αίγυπτο αρνούμενη να αναγνωρίσει κυριαρχικά δικαιώματα στο Καστελόριζο. «Δεν είναι δυνατόν ένα τόσο μικρό νησί μπροστά από τις τουρκικές ακτές να έχει ένα τόσο μεγάλο κομμάτι υφαλοκρηπίδας ή ΑΟΖ. Το νησάκι διέπεται από ειδικό καθεστώς, δεν διαθέτει δική του υφαλοκρηπίδα αλλά επικάθεται στην τουρκική», υποστηρίζει αυθαίρετα και χωρίς κανένα νομικό έρεισμα η τουρκική διπλωματία.

Η σχετική ρύθμιση του διεθνούς δικαίου είναι αναμφισβήτητη· η νέα Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982 αναφέρει ρητά στο άρθρο 121, ότι όλα τα νησιά που κατοικούνται και έχουν οικονομική ζωή, διαθέτουν ΑΟΖ και ότι η ΑΟΖ κάθε νησιού καθορίζεται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που καθορίζεται και για τις ηπειρωτικές χώρες. Άρα το Καστελόριζο έχει ΑΟΖ! Και ενώ η Τουρκία από την πλευρά της «δικαιολογημένα» προβάλλει τις νομικά αδικαιολόγητες αντιρρήσεις της, καθώς αποδεχόμενη την ΑΟΖ του Καστελόριζου αρνείται αυτομάτως τα θαλάσσια σύνορα της με την Αίγυπτο και παραιτείται από το πιο πλούσιο σε αποθέματα τμήμα της Μεσογείου, η Ελλάδα γιατί δεν διεκδικεί πιο σθεναρά τα νόμιμα δικαιώματα της; Σύμφωνα με τον Κωνσταντίνο Οικονομίδη, νομικό σύμβουλο του ΥΠΕΞ, το πρόβλημα παραμένει άλυτο λόγω της ισχύος της Τουρκίας έναντι της χώρας μας, της αδυναμίας του διεθνούς συστήματος να επιβάλλει την εφαρμογή των διεθνών κανόνων και της ατολμίας της Ελλάδας που την εμποδίζει να ασκήσει τα νόμιμα δικαιώματα που της παρέχει το διεθνές δίκαιο.

Η Τουρκία κατέχει το μυστικό της ναυτικής ισχύος· η θαλάσσια δύναμη εξασφαλίζει το μέγιστο βαθμό ελέγχου με τον ελάχιστο βαθμό επιβολής, όπως έχει αναφέρει ο ίδιος ο Νταβούτογλου. Τα τουρκικά μαχητικά αεροσκάφη που έκαναν έξι πτήσεις πάνω από τις Οινούσες στις 13 Απριλίου, οι τουρκικές ακταιωροί που μπαινόβγαιναν για δύο ώρες στις 2 Μαΐου στα ελληνικά χωρικά ύδατα, καθώς και το τουρκικό υποβρύχιο που εμφανίστηκε 1 μίλι από το λιμάνι της Κω στις 11 Μαΐου είναι ελάχιστες μόνο από τις περιπτώσεις που αποδεικνύουν ότι δεν συζητάμε για ένα ζήτημα απλώς νομικό και διπλωματικό, αλλά για ένα απτό  πραγματικό πρόβλημα που απειλεί άμεσα την εθνική μας κυριαρχία. Η Ελλάδα πρέπει να περάσει από τα λόγια στα έργα, από τις συζητήσεις και τις Συνόδους στη δράση· στην μονομερή ανακήρυξη της ΑΟΖ και την προσφυγή στο ΔΔΧ για την διεκδίκηση των νόμιμων δικαιωμάτων της.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Όμιλος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Θεμάτων - ΟΔΕΘ Designed by Templateism.com Copyright © 2014

Από το Blogger.