Latest News

Selling our home deal?


     Μετά από δυο και πλέον χρόνια διαπραγματεύσεων μεταξύ των μερών, υπογράφτηκε μια διμερής συμφωνία πώλησης φυσικού αερίου από το Ισραήλ στην Ιορδανία και για πρώτη φορά από την Αραβική Άνοιξη το 2011 οι πολίτες της Ιορδανίας ενώθηκαν ξανά με έναν κοινό σκοπό, την ακύρωση της συμφωνίας.
     Ο Ισραηλινός Πρωθυπουργός, Benjamin Netanyahu, σχολιάζοντας τη συμφωνία, τη χαρακτήρισε «πολύ σημαντική» και δήλωσε πως όχι μόνο δίνει μια ισχυρή ώθηση στην ισραηλινή αγορά ενέργειας, αλλά κι ενδυναμώνει τους δεσμούς με την Ιορδανία.  Δεν παρέλειψε να τονίσει πως το Ισραήλ δρέπει γεωπολιτικά, οικονομικά και κοινωνικά οφέλη από την εκμετάλλευση των φυσικών του πόρων.


     Η συμφωνία υπογράφτηκε μεταξύ της Εθνικής Εταιρίας Ηλεκτρικής Ενέργειας της Ιορδανίας (National Electric Power Company Ltd. /NEPCO) και της Noble Energy. Προβλέπει την πώληση 45 BCM (8,5 MCM/μέρα) φυσικού αερίου για μια περίοδο 15 ετών έναντι ενός αντιτίμου ύψους $10 δισεκατομμυρίων. Η Noble, που είναι κάτοχος του μεγαλύτερου μέρους του κοιτάσματος -συνολικού όγκου 621 BCM- ανακοίνωσε την υπογραφή της συμφωνίας.[1]
     Η αρχική εκμετάλλευση του κοιτάσματος θα περιλαμβάνει μια υποθαλάσσια σύνδεση με μια έξω-εδαφική πλατφόρμα κι έναν αγωγό μέχρι την Ιορδανία. Οι εκπρόσωποι των εταιριών δήλωσαν πως στοχεύουν σε ολοκλήρωση των εργασιών κι έναρξη διάθεσης του φυσικού αερίου στην Ιορδανία εντός τριετίας.
     Σύμφωνα με τον Ισραηλινό Υπουργό Εθνικών Υποδομών, Ενέργειας και Νερού, Yuval Steinitz, μετά την υπογραφή της «ιστορικής» συμφωνίας με την Ιορδανία το Ισραήλ θα επιδιώξει την κατασκευή ενός αγωγού, που -δια μέσου της Κύπρου και της Ελλάδος- θα του παρέχει τη δυνατότητα να εξάγει φυσικό αέριο και σε ευρωπαϊκές χώρες.
     «Θα εξάγουμε αέριο σε άλλες χώρες στην περιοχή, αλλά και στην Ευρώπη. Αυτό θα μας μετατρέψει σε έναν παγκόσμιο ενεργειακό παίκτη και θα μας επιτρέψει να ανακαλύψουμε και να αξιοποιήσουμε κι άλλα μεγάλα κοιτάσματα φυσικού αερίου» δήλωσε χαρακτηριστικά σε δημοσιογράφους πριν το εβδομαδιαίο υπουργικό συμβούλιο.
     Οι δηλώσεις Steinitz κι η επίσκεψη του στην Ελλάδα και στην Κύπρο έρχονται μόλις έναν μήνα μετά από ανακοίνωση της Energean Oil & Gas πως ενδιαφέρεται στα δραστηριοποιηθεί και σε ισραηλινά ύδατα. Η συγκεκριμένη εταιρία μάλιστα αγόρασε από θυγατρικές της Delek Group τα δικαιώματα εκμετάλλευσης για τα κοιτάσματα Karish και Tanin έναντι $148,5 εκατομμυρίων με μια συμφωνία, που περιμένει την κύρωση της από την ισραηλινή κυβέρνηση.
     Η κυβέρνηση Obama υποστήριξε ζωηρά τη συνεργασία μεταξύ της Noble Energy και της Delek Group, παρά τις ενστάσεις πως θα δημιουργούσαν ένα πανίσχυρο μονοπώλιο με το περιθώριο να ρυθμίζει τις τιμές και για τη βιομηχανία αλλά και για τους καταναλωτές.
     Οι ΗΠΑ πίεσαν την Ιορδανία να εισάγει φυσικό αέριο από το Ισραήλ υπό το πρόσχημα ότι θα μια τέτοια συμφωνία θα προωθούσε την περιφερειακή ειρήνη και συνεργασία. Η τότε Υπουργός Εξωτερικών, Hilary Clinton, είχε θέσει το θέμα στον ίδιο τον βασιλιά Abdullah. Παράλληλα, o πρώην Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Bill Clinton, προωθούσε τα συμφέροντα της Noble Energy στο Ισραήλ, που τυχαίνει να είναι ένας από τους μεγαλύτερους οικονομικούς υποστηρικτές του Clinton Foundation.
     Η Noble Energy πριν τη συγκεκριμένη συμφωνία είχε ήδη υπογράψει άλλες δυο συμφωνίες -συνολικού ύψους $500 εκατομμυρίων- με δυο μεγάλες ιορδανικές εταιρίες εξόρυξης για την αγορά ισραηλινού φυσικού αερίου, που σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times, ήταν αυτές, που «άνοιξαν το δρόμο».
     Στο μεταξύ η εξομάλυνση των σχέσεων Τουρκίας-Ισραήλ -της οποίας η σχετική συμφωνία ολοκληρώθηκε μόλις η Τουρκία υπαναχώρησε από τον όρο της άρσης του αποκλεισμού στη Γάζα- φαίνεται πως δημιουργεί τις συνθήκες και για συνεργασία στον τομέα της ενέργειας. Άλλωστε, στη συμφωνία υπήρχε κι ανάλογος όρος.[2]
     Η Αίγυπτος επίσης διαπραγματεύεται με το Ισραήλ μια συμφωνία αγοράς φυσικού αερίου αξίας δισεκατομμυρίων, γεγονός που επικρίνεται, αφού στο όχι και τόσο μακρινό παρελθόν έκανε κι η ίδια εξαγωγές.[3]
Οι αντιδράσεις
     Η Ιορδανική Επιτροπή για την Προστασία της Χώρας κι Αντίστασης στην Εξομάλυνση (Jordanian Committee for Protecting the Country and Resisting Normalisation)[4] εμμένει στη θέση της πως η συμφωνία είναι «παράνομη κι αντισυνταγματική».
     Ο επικεφαλής της Επιτροπής, Manaf Mijli, δήλωσε χαρακτηριστικά ότι «Εμείς δεν την αποκαλούμε συμφωνία πώλησης φυσικού αερίου, αλλά συμφωνία πώλησης του σπιτιού μας. Την απορρίπτουμε και την καταδικάζουμε. Την έχουμε απορρίψει στο παρελθόν και θα συνεχίσουμε να το κάνουμε.» Ενώ, συνέχισε, λέγοντας ότι «Η χρονική στιγμή της συμφωνίας είναι αμφίβολη κι εγείρει πολλά ερωτηματικά. Η τρέχουσα κυβέρνηση είναι υπηρεσιακή και δεν μπορεί να υπογράψει διεθνείς συμφωνίες χωρίς την έγκριση του Κοινοβουλίου, που έχει προηγουμένως απορρίψει αυτή τη συμφωνία.»
     Διαδηλώσεις λαμβάνουν χώρα ή σχεδιάζονται στο Amman και σε άλλες πόλεις -με την υποστήριξη κομμάτων που καλύπτουν το πολιτικό φάσμα σχεδόν στο σύνολο του- ως αντίδραση για την υπογραφή της συμφωνίας, που θα επιτρέψει «την εισαγωγή αερίου από τον σιωνιστικό εχθρό».
      Στα δίκτυα κοινωνικής δικτύωσης πραγματοποιήθηκε μια εκστρατεία, που καλούσε τους πολίτες να σβήσουν τα φώτα τους μεταξύ 9 και 10 ως ένδειξη διαμαρτυρίας, ενώ δημιουργήθηκε το hashtag #غاز _ العدو _ احتلال, δηλαδή το φυσικό αέριο του εχθρού είναι κατοχή.
     Το Ισλαμικό Μέτωπο Δράσης (Islamic Action Front)[5] κάλεσε την κυβέρνηση να ακυρώσει τη συμφωνία. Αντίθετη με τη συμφωνία είχε δηλώσει η πλειοψηφία των βουλευτών της προηγούμενης σύνθεσης του Κοινοβουλίου. Αλλά, η κυβέρνηση δεν φάνηκε να πτοείται.
     «Η υπογραφή της αυτής της συμφωνίας αγνοεί κατάφορα τη βούληση του λαού της Ιορδανίας, που ομόφωνα απέρριψε τη συμφωνία με δυο χρόνια διαδηλώσεων σε ολόκληρη τη χώρα, με εθνικά αιτήματα που υπέγραψαν πολίτες, πολιτικά κόμματα, εμπορικές ενώσεις και οργανώσεις πολιτικών δικαιωμάτων» δήλωσε εκπρόσωπος του Jordan BDS, μιας οργάνωσης που υποστηρίζει το παλαιστινιακό BDS κίνημα.
     Οι επικριτές της συμφωνίες υπογραμμίζουν πως το κοίτασμα Leviathan βρίσκεται σε παλαιστινιακά χωρικά ύδατα και πως το Ισραήλ συνεχίζει τον ναυτικό αποκλεισμό της Λωρίδας της Γάζας ακριβώς για αυτό το λόγο, για να μπορεί δηλαδή να εκμεταλλεύεται τα κοιτάσματα, στερώντας αυτό το δικαίωμα από τους Παλαιστίνιους. Ο πρώην Πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Tony Blair, είχε δραστηριοποιηθεί έντονα προκειμένου να εξασφαλίσει πως θα ήταν και βρετανικές εταιρίες, που θα συμμετείχαν στην εκμετάλλευση των κοιτασμάτων.
     Ο Bahjat Tabbara με επιστολή του στους The Jordan Times εξέφρασε την ανησυχία του πως αυτή η συμφωνία υπονομεύει το παγκόσμιο κίνημα για τα παλαιστινιακά δικαιώματα.
     «Ενώ το μεγαλύτερο μέρος του κόσμου συμμετέχει στο κίνημα BDS προκειμένου να τερματιστεί η ισραηλινή κατοχή, η αγορά του ισραηλινού φυσικού αερίου από την Ιορδανία είναι μια ανωμαλία. Πώς περιμένουμε κάποιος να γίνει μέρος του κινήματος όταν η αραβική χώρα, που είναι πιο κοντά στους Παλαιστίνιους γεωγραφικά, αλλά και πολιτισμικά γίνεται η μεγαλύτερη αγορά για εξαγωγές ισραηλινής ενέργειας;» γράφει χαρακτηριστικά.
     Αυτό συμβαίνει την ίδια στιγμή, που η Παλαιστινιακή Αρχή ακυρώνει μια συμφωνία ύψους $1,2 δισεκατομμυρίων για αγορά ισραηλινού φυσικού αερίου.
     Ο Υπουργός Πληροφοριών, Mohamed Momani, υπερασπίστηκε -με μια μικρή καθυστέρηση- σε τηλεοπτική του συνέντευξη την απόφαση της κυβέρνησης. Υποστήριξε πως με τη συμφωνία η NEPCO θα εξοικονομεί $600 εκατομμύρια τον χρόνο, ότι ο στόχος είναι ο πλουραλισμός στις ενεργειακές πηγές της χώρας, ενώ δεν παρέλειψε να τονίσει πως το βασίλειο ζημιώθηκε με $6 δισεκατομμύρια, όταν διακόπηκε η εισαγωγή αερίου από την Αίγυπτο.[6]
     Συγκεκριμένα είπε ότι «Δε θα εξαρτόμαστε από το Ισραήλ. Είναι υπερ-απλουστευτικό να λέγεται πως η υπογραφή μιας τέτοιας συμφωνίας σημαίνει πως το βασίλειο υποστηρίζει την ισραηλινή κατοχή. Οι θέσεις μας απέναντι στην κατοχή είναι ξεκάθαρες».
     Όμως, πολλοί διαφωνούν με τα οικονομικά αυτά επιχειρήματα. Ο πρώην Υπουργός Ενέργειας, Muhammad Batayneh, ισχυρίζεται πως το Ισραήλ είναι που θα επωφεληθεί περισσότερο.
    Ειδικοί στην Ιορδανία -μεταξύ των οποίων κι ο οικονομολόγος Qasim al-Hammouri- επιμένουν πως η Ιορδανία είχε καλύτερες εναλλακτικές επιλογές όπως η ανάπτυξη εναλλακτικών πηγών ενέργειας, εισαγωγή υγροποιημένου φυσικού αερίου, αλλά κι η εγχώρια εξερεύνηση για κοιτάσματα.
     Δεν απορρίπτουν όλοι όμως τη συμφωνία. Για παράδειγμα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Salameh Darawai, οικονομικού αναλυτή, η συμφωνία θα παρέχει στη χώρα αέριο σε χαμηλή τιμή[7], που θα επιτρέψει τη μείωση του κόστους στην παραγωγή ενέργειας, η οποία έχει αυξηθεί κατά 170% τα τελευταία χρόνια.
Η πραγματικότητα
     Η συμφωνία αυτή καθιστά το Ισραήλ τον μεγαλύτερο προμηθευτή φυσικού αερίου της Ιορδανίας, αφού θα καλύπτει το 40% των ενεργειακών αναγκών της NEPCO, που με τη σειρά της παράγει το 85% της ηλεκτρικής ενέργειας του βασιλείου.  Εκ των πραγμάτων δημιουργείται μια εξάρτηση ακόμα κι αν η κυβέρνηση επιλέγει να την υποβαθμίζει ή να προσποιείται πως δεν υπάρχει καθόλου.
     Ο Διευθυντής του Κέντρο της Μέσης Ανατολής για την Πολιτική και την Επικοινωνία (Middle East Center for Policies and Media), Amer Al Sabaileh, δήλωσε πως «τέτοια εξάρτηση από το Ισραήλ θα μπορούσε να μετατραπεί σε πολιτικό όπλο στο μέλλον» κι υπογράμμισε το κόστος το οποίο συνοδεύει τη λήψη τέτοιων αποφάσεων εν αγνοία της κοινής γνώμης και κόντρα στη βούληση της.
     Οι Ιορδανοί δεν είναι έτοιμοι να δεχθούν μια τέτοια σχέση με το Ισραήλ. Τα πλέον ενδεικτικά συνθήματα, που φωνάζουν στις διαδηλώσεις είναι το «απορρίπτουμε την εξομάλυνση» και το «το αέριο του εχθρού είναι κατοχή». Είκοσι και πλέον χρόνια μετά το Ισραήλ παραμένει ο εχθρός κι κόσμος δεν επιθυμεί τη συμφιλίωση.
     Αυτός είναι κι ο λόγος που οι διαπραγματεύσεις γίνονταν εν αγνοία της κοινής γνώμης του βασιλείου, η οποία εξεπλάγη κι αντέδρασε.
     Όπως -σωστά- επισημαίνει ο Ben Lynffield η συμφωνία αυτή είναι μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας της κυβέρνησης Netanyahu να προσεγγίσει τα σουνιτικά αραβικά κράτη επί τη βάση της κοινής εχθρότητας με το Ιράν, χωρίς ωστόσο να υπολογίζει τα αντισημιτικά αισθήματα, που επιβιώνουν ακόμη στις αραβικές κοινωνίες. Οι σχέσεις του Ισραήλ περιορίζονται στο καθεστώς και δεν επεκτείνεται στις μεγάλες μάζες της κοινωνίας, δημιουργώντας μια πρόκληση για το καθεστώς.
     Αντανακλώντας την κοινωνική δυσαρέσκεια δευτερεύον όργανο (Lower House)  του Κοινοβουλίου της Ιορδανίας πέρασε με μια συντριπτική πλειοψηφία ένα μη δεσμευτικό ψήφισμα κατά της συμφωνίας αερίου του 2014.
     «Υπογράφοντας αυτή τη συμφωνία η εθνική μας ασφάλεια κι οικονομία τίθενται στο έλεος της σιωνιστικής οντότητας. Χρηματοδοτούμε τον επόμενο πόλεμο στη Γάζα» δηλώνει η Sireen Itani, επίσης στέλεχος του Jordan BDS.
     Φυσικά την κατάσταση δε βελτίωσε στο ελάχιστο η επιλογή της χρονικής στιγμής. Η συμφωνία υπογράφτηκε -με τον πλέον διακριτικό τρόπο- από μια βραχύβια υπηρεσιακή κυβέρνηση μετά τη διάλυση του Κοινοβουλίου και πριν αναλάβει η νέα κυβέρνηση.
      Η αλήθεια είναι πως ο βασιλιάς Abdullah έκανε αυτό που θεωρούσε ότι έπρεπε να κάνει. Το Ιράκ, η Σαουδική Αραβία και το Κατάρ αποφεύγουν να συνάψουν μια ανάλογη συμφωνία με την Ιορδανία κι η Αίγυπτος δεν είναι πλέον ρεαλιστική εναλλακτική λόγω των τρομοκρατικών επιθέσεων στη Χερσόνησο του Σινά. Ο χειμώνας όμως πλησιάζει και τα χρονικά περιθώρια στενεύουν.
      Η Ιορδανία έχει εννέα εκατομμύρια κατοίκους εκ των οποίων οι μισοί είναι Παλαιστίνιοι. Πλέον όμως έχει επιπλέον δυο εκατομμύρια πρόσφυγες από τη Συρία και το Ιράκ.
     Με την άφιξη των προσφύγων οι τιμές των σπιτιών εκτοξεύθηκαν στα ύψη, δημιουργήθηκαν στρεβλώσεις στην αγορά εργασίας, τα σχολεία είναι υπερπλήρη, έχουν προκύψει ελλείψεις σε νερό και ηλεκτρικό ρεύμα. Τα σύνορα έκλεισαν αλλά νέοι πρόσφυγες συνωστίζονται κατά μήκος αυτών  και δημιουργούν καταυλισμούς. Η Ιορδανία φέρει το βάρος της κάλυψης και των δικών τους αναγκών σε τρόφιμα και φάρμακα. 
     Κι όλα αυτά συμβαίνουν σε μια περιφέρεια που χαρακτηρίζεται από ένα αποδιοργανωμένο Ιράκ λόγω του DAESH, μια Συρία βυθισμένη σε έναν εμφύλιο δίχως τέλος και μια Σαουδική Αραβία υπερβολικά απασχολημένη να προσπαθεί να εξισορροπήσει τον νέο επίδοξο ηγεμόνα, το Ιράν.
      Υπενθυμίζεται πως η Ιορδανία καλύπτει με εισαγωγές το 96% των ενεργειακών αναγκών της. Σχεδιάζει την κατασκευή ενός πυρηνικού αντιδραστήρα στην ανατολική έρημο, την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και την αύξηση της ετήσιας παραγωγής στο κοίτασμα πετρελαίου al-Risha κοντά στα σύνορα με το Ιράκ.[8]
Το Συμπέρασμα
     Η Ιορδανία είναι ενεργειακά εξαρτημένη. Έχει απόλυτη ανάγκη τις εισαγωγές προκειμένου να καλύπτει τις ανάγκες της. Οι Ιορδανοί δέχονται να εξαρτώνται από μια άλλη χώρα, εκτός αν αυτή η χώρα είναι ο παλαιός σιωνιστικός εχθρός, το Ισραήλ.
     Η αραβική κοινωνία δεν είναι έτοιμη να προσεγγίσει το Ισραήλ. Ο αντισημιτισμός -σε μεγάλο βαθμό- επιβιώνει ακόμη, η αντισημιτική ρητορική λειτουργεί ακόμη. Και σε μια κοινωνία όπως αυτή της Ιορδανίας, που είναι κατά το ήμισυ παλαιστινιακή τα παρελθόντα πάθη είναι ακόμα εντονότερα κι αναζωπυρώνουν ευκολότερα.
     Η ηγεσία όμως -τουλάχιστον μια ώριμη ηγεσία- δεν έχει το περιθώριο να φορτίζει συναισθηματικά τις αποφάσεις της. Ο βασιλιάς Abdullah επέλεξε να αγνοήσει τη λαϊκή βούληση, να διαπραγματευτεί μυστικά και να συνάψει σχεδόν παρασκηνιακά μια συμφωνία, την οποία θεωρεί απαραίτητη. Αντιλαμβάνεται το κόστος για το καθεστώς του, ωστόσο θεωρεί πως τα μεσοπρόθεσμα οφέλη θα κάμψουν τις αντιδράσεις. Άλλωστε παρά τις διαδηλώσεις και τις συμβολικές διαμαρτυρίες δεν τίθεται υπό αμφισβήτηση η επιβίωση της δυναστείας των Χασεμιτών και για αυτό τον λόγο δεν είναι πιθανό να αλλάξει η πολιτική. Έχει δηλαδή το περιθώριο να πάρει δύσκολες αποφάσεις.
     Εναλλακτικές σαφώς υπάρχουν, αλλά είναι περιορισμένες κι η ανάπτυξη τους απαιτεί χρόνο. Χρόνο, που δε διαθέτει το βασίλειο. Ο βασιλιάς προφανώς επιθυμεί την ενεργειακή αυτονόμηση της Ιορδανίας και την απεξάρτησή της από το Ισραήλ, αλλά αυτό είναι ένας μεσοπρόθεσμος αν όχι μακροπρόθεσμος στόχος.
      Είναι μάλλον απίθανο να αγνοεί την κουλτούρα ασφαλείας του Ισραήλ και τον υπολογίσιμο κίνδυνο του να μετατραπεί η εξάρτηση σε πολιτικό όπλο, εφόσον προκύψουν ανάλογες συνθήκες. Αλλά, το Ισραήλ είναι για την Ιορδανία ο διάβολος που ξέρει (the devil you know) και παρά τα προβλήματα -παρελθοντικά ή τρέχοντα- έχουν καταφέρει να καταλήξουν σε ένα modus operandi.
       Σε κάθε περίπτωση δεν γίνεται να αγνοηθεί κι η αμερικανική πίεση, που μάλλον θα διευκόλυνε τη λήψη της απόφασης.

Παραπομπές
[1]:  Στην ίδια ανακοίνωση κάνει λόγο για τυπικές για τη βιομηχανία δεσμεύσεις “take-or-pay”, για κόστος συνδεδεμένο με την τιμή του αργού πετρελαίου και μια αμετάβλητη κατώτατη τιμή  καθώς και για το δικαίωμα του αγοραστή να αγοράσει ένα 1,4 MCM φυσικού αερίου τη μέρα, που σταδιακά μπορεί να φτάσει το 9,9MCM.
[2]: Πρόκειται για τον 5ο όρο που αναφέρει ότι «Μόλις το τελικό κείμενο της συμφωνίας υπογραφεί κι από τις δύο χώρες, Ισραήλ και Τουρκία θα εξετάσουν το ενδεχόμενο συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας. Το Ισραήλ δηλαδή θα εξετάσει την πώληση φυσικού αερίου στην Τουρκία αλλά και το ενδεχόμενο να περάσει από εκεί ο αγωγός για την εξαγωγή φυσικού αερίου στην Ευρώπη.»
[3]: Ωστόσο, αγνοούν το γεγονός πως παρά τις -σχετικά μικρές- εξαγωγές η Αίγυπτος δεν κατέστη ενεργειακά αυτάρκης
[4]:  Η Επιτροπή ιδρύθηκε το 1994, τη χρονία που Ιορδανία κι Ισραήλ υπέγραψαν τη συμφωνία ειρήνης.
[5]:  Πρόκειται για πολιτικό κόμμα που συνδέεται με την οργάνωση των Αδελφών Μουσουλμάνων. Στις τελευταίες εκλογές κέρδισε 15 έδρες στο Κοινοβούλιο.
[6]:  Η εισαγωγή φυσικού αερίου από την Αίγυπτο διακόπηκε, όταν εξτρεμιστές ανατίναξαν τον αγωγό, που διέσχιζε τη χερσόνησο του Σινά.
[7]:  Αν κι αυτό αμφισβητείται λχ από τον Hisham Bustani, Γενικό Συντονιστή της εθνικής εκστρατείας για την ακύρωση της συμφωνίας αερίου με τη σιωνιστική οντότητα, που επιμένει πως το «κλεμμένο» αέριο θα αγοραστεί σε τιμές υψηλότερες από τις διεθνείς.
[8]:  Ο -ρωσικός- πυρηνικός αντιδραστήρας 2,000 megawatt θα είναι λειτουργικός το 2024 και θα καλύπτει το 40% των ενεργειακών αναγκών της χώρας, σύμφωνα με τον Πρόεδρο της Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας της Ιορδανίας (Jordan Atomic Energy Commission), Khaled Toukan. Παράλληλα, σύμφωνα με εκθέσεις, η Ιορδανία διαθέτει ένα απόθεμα 70 δισεκατομμυρίων τόνων σχιστολιθικού πετρελαίου. Η κυβέρνηση ενέκρινε τον Μάρτιο μια συμφωνία μεταξύ της National Petroleum Co. και μιας αιγυπτιακής κοινοπραξίας, που αυξήσει την ετήσια παραγωγή στο κοίτασμα al-Risha σε 50 ΜCM εντός ενός χρόνου.

Βιβλιογραφία
  1. Reuters News Staff. (Οκτώβριος 2016). Jordanians protest multi-billion dollar gas deal with Israel. Jerusalem Post. Διαθέσιμο σε: http://www.jpost.com/Arab-Israeli-Conflict/Jordanians-protest-multi-billion-dollar-gas-deal-with-Israel-469223 (Ανακτήθηκε 5 Οκτωβρίου, 2016).
  2. Al Sharif, O. (Οκτώβριος 2016). Jordanians fuming over gas deal with Israel. Al Monitor. Διαθέσιμο σε: http://www.al-monitor.com/pulse/originals/2016/10/jordan-israel-gas-deal-popular-protest.html#ixzz4MHqKTai1 (Ανακτήθηκε 6 Οκτωβρίου, 2016).
  3. KEINON, Η., UDASIN, S. (Σεπτέμβριος 2016). After historic gas deal with Jordan, Israel looking to build Cyprus, Greece pipeline. Jerusalem Post. Διαθέσιμο σε: http://www.jpost.com/Israel-News/After-historic-gas-deal-with-Jordan-Israel-looking-to-build-Cyprus-Greece-pipeline-468802 (Ανακτήθηκε 5 Οκτωβρίου, 2016).
  4. Καϊτάζης, Μ. (Ιούνιος 2016). Περιμένοντας τον Γκοντό στις ισραηλινό-τουρκικές σχέσεις. Όμιλος Διεθνών & Ευρωπαϊκών Θεμάτων. Διαθέσιμο σε: http://omilosdeth.wixsite.com/odeth/single-post/2016/06/06/%CE%A0%CE%B5%CF%81%CE%B9%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%BF%CE%BD%CF%84%CE%B1%CF%82-%CF%84%CE%BF%CE%BD-%CE%93%CE%BA%CE%BF%CE%BD%CF%84%CF%8C-%CF%83%CF%84%CE%B9%CF%82-%CE%B9%CF%83%CF%81%CE%B1%CE%B7%CE%BB%CE%B9%CE%BD%CF%8C%CF%84%CE%BF%CF%85%CF%81%CE%BA%CE%B9%CE%BA%CE%AD%CF%82-%CF%83%CF%87%CE%AD%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82 (Ανακτήθηκε 6 Οκτωβρίου, 2016).
  5. Middle East Monitor News Staff. (Σεπτέμβριος 2016). Jordan-Israel gas deal unconstitutional, insists popular committee. Middle East Monitor. Διαθέσιμο σε: https://www.middleeastmonitor.com/20160928-jordan-israel-gas-deal-unconstitutional-insists-popular-committee/ (Ανακτήθηκε 5 Οκτωβρίου, 2016).
  6. AFP News Staff. (Οκτώβριος 2016). Jordan defends Israel gas deal following opposition at home. Ynetnews. Διαθέσιμο σε: http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-4862613,00.html (Ανακτήθηκε 5 Οκτωβρίου, 2016).
  7. Abunimah, A. (Σεπτέμβριος 2016). Jordanians demand scrapping of $10 billion gas deal with Israel. Electronic Intifada. Διαθέσιμο σε: https://electronicintifada.net/blogs/ali-abunimah/jordanians-demand-scrapping-10-billion-gas-deal-israel (Ανακτήθηκε 5 Οκτωβρίου, 2016).
  8. Khoury, J. (Οκτώβριος 2016). Jordan Capitulating to Israel With Gas Deal, Protesters Say. Haaretz. Διαθέσιμο σε: http://www.haaretz.com/middle-east-news/jordan/1.745646 (Ανακτήθηκε 5 Οκτωβρίου, 2016).
  9. Al Sharif, O. (Οκτώβριος 2016). ο.π., π.2
  10. AFP News Staff. (Οκτώβριος 2016). ο.π., π 6
  11. Abunimah, A. (Σεπτέμβριος 2016). ο.π., π.7
  12. Al Sharif, O. (Οκτώβριος 2016). ο.π., π.2
  13. LYNFIELD, B. (Οκτώβριος 2016). Opposition to gas deal in Jordan highlights tensions over peace with Israel. Jerusalem Post. Διαθέσιμο σε: http://www.jpost.com/Arab-Israeli-Conflict/Analysis-Opposition-to-gas-deal-in-Jordan-highlights-tensions-over-peace-with-Israel-469383 (Ανακτήθηκε 5 Οκτωβρίου, 2016).
  14. Perry, S. (Οκτώβριος 2016). The wise king of Jordan. Υnetnews. Διαθέσιμο σε: http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-4862946,00.html (Ανακτήθηκε 5 Οκτωβρίου, 2016).
  15. Καϊτάζης, Μ. (Αύγουστος 2016). Ο εχθρός του εχθρού μου. Κέντρο Γεωπολιτικών Αναλύσεων. Διαθέσιμο σε: http://icmu.nyc.gr/el/%20%CE%9F-%CE%B5%CF%87%CE%B8%CF%81%CF%8C%CF%82-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%B5%CF%87%CE%B8%CF%81%CE%BF%CF%8D-%CE%BC%CE%BF%CF%85 (Ανακτήθηκε 5 Οκτωβρίου, 2016).

Του Μάριου-Ανέστη Καϊτάζη, Κέντρο Ανατολικών Σπουδών
7/10/2016

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Όμιλος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Θεμάτων - ΟΔΕΘ Designed by Templateism.com Copyright © 2014

Από το Blogger.