Latest News

"Ο υπερπληθωρισμός μέσα από το φαινόμενο της Ζιμπάμπουε"


Του Αθανάσιου Βασιλόπουλου 




Υπερπληθωρισμός, το φαινόμενο που συνήθως κάποιος θα συναντήσει σε χώρες υποανάπτυκτες που αντιμετωπίζουν πολλές δυσκολίες πάσης φύσεως.
Στην σημερινή μας ανάλυση θα δούμε πως αναπτύσσεται το παρόν οικονομικό φαινόμενο μέσα από το παράδειγμα της Ζιμπάμπουε, η οποία κατήργησε το χαρτονόμισμα αξίας 100 τρισεκατομμυρίων δολαρίων (100.000.000.000.000 Ζ) που έκανε χρήση για αρκετό καιρό.
Ας τα δούμε όμως από την αρχή..
Αρχικά με τον όρο πληθωρισμό εννοούμε τη συνεχή αύξηση του γενικού επιπέδου των τιμών μιας οικονομίας μέσα σε μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Ο πληθωρισμός μπορεί να είναι είτε θετικός, είτε αρνητικός (οπότε μιλάμε για αποπληθωρισμό). Αν ο πληθωρισμός "διαφύγει" και το ποσοστό του αυξηθεί δραματικά, τότε έχουμε υπερπληθωρισμό. Αυτό φυσικά σημαίνει ότι οι τιμές των προϊόντων και υπηρεσιών θα εκτιναχθούν στα ύψη, μη μπορώντας έτσι ο κόσμος να τα αγοράσει σχεδόν τίποτα, όπως θα δούμε και στο παράδειγμα της Ζιμπάμπουε.
Για να δούμε όμως την ιστορία πίσω αυτό το φαινόμενο
Όλα αρχίσαν όταν η Ζιμπάμπουε προχώρησε στην αντικατάσταση της Λίρας και εισήγαγε ως νόμισμα το Δολάριο στις 17 Φεβρουαρίου του 1970, σχεδόν ένα μήνα πριν την ανακήρυξη της χώρας ως δημοκρατίας στις 2 Μαρτίου 1970. Ακολουθώντας το παράδειγμα της Νότιας Αφρικής, της Αυστραλίας και της Νέας Ζηλανδίας η Ζιμπάμπουε εφάρμοσε το δεκαδικό σύστημα στη νέα νομισματική της μονάδα. Η επιλογή του δολαρίου ως όνομα οφείλεται στο γεγονός ότι η αγοραστική δύναμη της νέας μονάδας αντιστοιχούσε περισσότερο στην αξία του δολαρίου των ΗΠΑ από ότι στη στερλίνα.
Με τον καιρό όμως και καθώς τα χρόνια περνούσαν η έλλειψη εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση για την ύπαρξη δημοσιονομικής πειθαρχίας έπεσε στο κενό. Στη Ζιμπάμπουε, ούτε η έκδοση τραπεζογραμματίων, υψηλότερων ονομαστικών αξιών ούτε ανακήρυξη των νέων καθεστώτων νομίσματος οδήγησε τους κατόχους του νομίσματος να αναμένουν ότι το νέο νόμισμα θα είναι πιο σταθερό από ό, τι το παλιό. Τα διορθωτικά μέτρα που ανακοίνωσε η κυβέρνηση ποτέ δεν περιλάμβαναν τις βάσεις για νομισματική σταθερότητα.  Έτσι, ένας λόγος που το νόμισμα συνέχισε να χάνει την αξία του, προκαλώντας υπερπληθωρισμό, είναι το γεγονός πως πολλοί άνθρωποι δεν πίστεψαν σε αυτές τις αλλαγές.
Έτσι στις αρχές του 21ου αιώνα, ο υπερπληθωρισμός ήταν γεγονός για τη Ζιμπάμπουε. Ο πληθωρισμός έφτασε το 624% στις αρχές του 2004, στη συνέχεια μειώθηκε σε υποτριπλάσια νούμερα και μετά εκτοξεύτηκε στο 1.281% το Δεκέμβριο του 2006. Τον Απρίλιο του 2007 σημείωσε και άλλο ρεκόρ στο 3.714% μέσα σε έναν χρόνο.
Το χαρτονόμισμα των 100 τρισεκατομμυρίων άξιζε μόνο 0,40 δολάρια.
Η χώρα έπρεπε να συνεχίσει την εκτυπώνει χρήματα. Οι τιμές άλλαζαν από λεπτό σε λεπτό, προκαλώντας άγχος στους καταναλωτές λόγω των διακυμάνσεων.
Όταν ο πληθωρισμός έφτασε στο 230.000.000% το 2009, η κεντρική τράπεζα της Ζιμπάμπουε ανακήρυξε το δολάριο ΗΠΑ ως επίσημο νόμισμα της χώρας.
Έτσι μετά από μια σειρά ετών με δύσκολες διαπραγματεύσεις και αναδιαρθρώσεις στην οικονομία το 2015 αποφασίζεται η πλήρης ενσωμάτωση του δολαρίου για όλες τις αγορές.
Με λίγα λόγια δηλαδή τρεις ήταν οι κύριοι λόγοι του Υπερπληθωρισμού.
·Αντικειμενικά, ότι τα χρήματα δεν είχαν σταθερή βάση για να τους δοθεί μια τιμή.
·Υποκειμενικά, ότι οι άνθρωποι που κατείχαν τα χρήματα δεν έχουν εμπιστοσύνη στην ικανότητά της κυβέρνησης ότι θα διατηρηθεί η αξία του νομίσματος.
·Τέλος, σε διάφορες συγκυρίες που συνδέουν τα γεγονότα μεταξύ τους και αυτήν την αβεβαιότητα.
Χαρακτηριστικά μπορούμε να δούμε τον πίνακα με το πληθωρισμό, όπως εκείνος καταγράφηκε το 2016:

Πηγή: tradingeconomics

Πώς θα μπορούσε να αποφευχθεί κάτι τέτοιο?
Ένας τρόπος είναι οι συναλλαγές να πραγματοποιούνται μέσα από άλλο νόμισμα σταθερής συναλλαγματικής αξίας πράγμα το οποίο ήδη γίνεται καθώς χρησιμοποιείται το δολάριο για τις διεθνείς συναλλαγές. Ειδάλλως, να ξανά υπάρξει εμπιστοσύνη του νομίσματος από πολίτες και επενδυτές. 
Εν κατακλείδι, η Ζιμπάμπουε όπως όλα δείχνουν, βρίσκεται αρκετά μακριά από την επανακυκλοφορία του δικού της νομίσματος και το να υπάρξει επαναφορά τόσο στην ισορροπία των συναλλαγματικών της αξιών όσο και ηρεμία στις αγορές μοιάζει εξαιρετικά απίθανο. 

Αθανάσιος Βασιλόπουλος
Τμήμα Χρηματοοικονομικής & Λογιστικής

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Όμιλος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Θεμάτων - ΟΔΕΘ Designed by Templateism.com Copyright © 2014

Από το Blogger.