Latest News

Κίνα-Ιαπωνία: Η νησιωτική διαμάχη και ο ρόλος των ΗΠΑ

Η επίσκεψη Ματίς, η στήριξη στην Ιαπωνία και οι Κινεζικές κατηγορίες για αποσταθεροποίηση της Ασίας

Γράφει ο Γιάννης Κουτρουμπής


Με μία πρόσφατη επίσκεψη του ο Υπουργός Αμύνης των ΗΠΑ Τζίμ Ματίς προκάλεσε την αφύπνιση μίας μεγάλης και αρκετά παλιάς σύγκρουσης μεταξύ Ιαπωνίας και Κίνας σχετικά με το αρχιπέλαγος Σενκάκου στην Ανατολική Σινική θάλασσα και σε απόσταση 220 χιλιομέτρων βορειοανατολικά της Ταϊβάν., το οποίο καλύπτεται από την στρατιωτική συμμαχία ανάμεσα στις ΗΠΑ και στην Ιαπωνία.

Μετά την δήλωση της πλήρους στήριξης των ΗΠΑ προς την Ιαπωνία, ο Κινέζικος δράκος ξύπνησε και άσκησε δριμεία κριτική στην Αμερική λέγοντας πως πασχίζει να αποσταθεροποιήσει την περιοχή της Ασίας και του Ειρηνικού. Μάλιστα η Κίνα αντέδρασε στέλνοντας τρία Κινέζικα σκάφη της ακτοφυλακής κοντά στην αλυσίδα των νησιών που διεκδικούνται και από τις δύο πλευρές.

Μάλιστα ενδεικτικό παράδειγμα της έντασης που επικρατεί σε εκείνο το κομμάτι της Σινικής Θάλασσας είναι  ότι στις 23 Νοεμβρίου η Κίνα κήρυξε μονομερώς αναγνωριστική ζώνη αεράμυνας (ADIZ) στο εναέριο χώρο μεγάλου μέρους της Θάλασσας της Ανατολικής Κίνας, ζώνη που επικαλύπτει αντίστοιχη της Ιαπωνίας και περιλαμβάνει τον εναέριο χώρο πάνω από τα διαμφισβητούμενης κυριαρχίας μικρά νησιά Σενκάκου/Ντιαογού, προκάλεσε κλιμάκωση της έντασης στην περιοχή.

Σε αυτό το σημείο αξίζει να αναφερθεί πως η Ιαπωνία λόγω του περιορισμού που έχει από το άρθρο 9 του συντάγματος της (επιβάλλει την αποκήρυξη του πολέμου ως κυριαρχικό δικαίωμα), οι αμυντικές δαπάνες της Ιαπωνίας παραμένουν γύρω στο 1% του ΑΕΠ.


Ένας αιώνας ιαπωνικής κυριαρχίας
Ας τα πάρουμε όμως από την αρχή. Όπως είναι γνωστό η Ιαπωνία ενσωμάτωσε το αρχιπέλαγος στην εθνική της επικράτεια το 1895 ύστερα από απόφαση του υπουργικού της συμβουλίου και ενώ βρισκόταν εν εξελίξει ο σινο-ιαπωνικός πόλεμος.

Το Τόκιο ισχυρίζεται ότι προτού να το προσαρτήσει είχε διαπιστώσει ότι ήταν «Terra nullius», δηλαδή ότι δεν ανήκε σε κανέναν. Το 1953 παρέδωσε την διαχείριση του στις ΗΠΑ, όπως προβλεπόταν από την Συνθήκη Ειρήνης του Σαν Φρανσίσκο, επακόλουθο της ήττας της Ιαπωνίας στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Το 1972 επιστρέφεται στο Τόκιο, το οποίο το ελέγχει μέχρι σήμερα. Το Σεπτέμβριο του 2012 μάλιστα η κυβέρνηση προέβη στην εθνικοποίηση  τριών νησίδων του συμπλέγματος, αγοράζοντας τες από τον ιδιώτη ιδιοκτήτη τους, γεγονός που επέφερε περαιτέρω επιδείνωση των σχέσεων με την Κίνα και την πρόκληση επεισοδίων.
Πολλοί σίγουρα αναρωτιούνται γιατί το συγκεκριμένο σημείο αποτελεί πηγή αντιπαλότητας μεταξύ των δύο κρατών. Φυσικά η απάντηση είναι ότι το συγκεκριμένο αρχιπέλαγος είναι αρκετά πλούσιο σε κοιτάσματα.

Το αρχιπέλαγος Σενκάκου (για τους Ιάπωνες) ή Ντιαογιού (για τους Κινέζους), αποτελείται από 5 νησίδες και 3 βραχονησίδες οι οποίες είναι ακατοίκητες και βρίσκονται περίπου 120 μίλια βορειοανατολικά της Ταϊβάν. Στα τέλη της δεκαετίας του 1960 έρευνες στην γύρω θαλάσσια περιοχή ανέδειξαν την πιθανότητα ύπαρξης αποθεμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου στο υπέδαφος και το εν λόγω γεγονός - σύμφωνα με πολλούς αναλυτές -  είναι η αιτία που το καθιστούν «μήλον της έριδος».

Η επίσκεψη Ματίς στην Ιαπωνία
Ο Ματίς πραγματοποίησε την πρώτη του επίσημη διπλωματική αποστολή στην Ιαπωνία, ενώ ακολουθεί και η επίσκεψη στην Νότια Κορέα. Κατά την επίσκεψη του στην Ιαπωνία διαβεβαίωσε τον Ιάπωνα ομόλογο του, ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συνεχίσουν να αναγνωρίζουν την ιαπωνική διοίκηση αυτών των νησιών και ως εκ τούτου ισχύει το άρθρο 5 της αμερικανο-ιαπωνικής συνθήκης ασφαλείας.

Η συνθήκη στρατιωτικής συνεργασίας και ασφάλειας ΗΠΑ - Ιαπωνίας του 1960, και συγκεκριμένα το άρθρο 5 της παρούσας,  προβλέπει ότι, σε περίπτωση που η Ιαπωνία δεχθεί επίθεση σε έδαφος που είναι υπό την διαχείριση της, οι ΗΠΑ δεσμεύονται να προστρέξουν σε βοήθεια.
Μιλώντας από το Τόκιο όπου πραγματοποίησε την επίσημη επίσκεψη, ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ τόνισε πως δεν κρίνει απαραίτητες ευρείες στρατιωτικές κινήσεις των ΗΠΑ στην Νότια Σινική Θάλασσα για να αντιμετωπιστεί η «δυναμική συμπεριφορά» της Κίνας, ενώ επέκρινε το Πεκίνο ότι «καταστρέφει την εμπιστοσύνη μεταξύ των χωρών στην περιοχή».
Υπενθυμίζεται, ότι και η κυβέρνηση του προηγούμενου αμερικανού προέδρου Μπαράκ Ομπάμα είχε επίσης διαβεβαιώσει ότι τα νησιά αυτά αποτελούν τμήμα των εδαφών που καλύπτονται από την αμυντική συνθήκη που συνδέει τις δύο χώρες. Αντιθέτως οι ΗΠΑ δεν παίρνουν θέση στη διένεξη αναφορικά με την κυριαρχία επ' αυτών των εδαφών.

Αντιδράσεις στις δηλώσεις Ματίς από Κίνα
Το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών αντέδρασε υποστηρίζοντας πως η ιαπωνο-αμερικανική συνθήκη είναι «ένα προϊόν του ψυχρού πολέμου» που δεν πρέπει «να μειώσει την εδαφική κυριαρχία της Κινάς και τα νόμιμα δικαιώματά της».
«Καλούμε την αμερικανική πλευρά να υιοθετήσει μια υπεύθυνη στάση, να σταματήσει τις εσφαλμένες δηλώσεις για την κυριαρχία στα Ντιαογιού και να αποφύγει να περιπλέξει περισσότερο το ζήτημα αυτό αποσταθεροποιώντας την κατάσταση στην περιφέρεια», δήλωσε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Λου Κανγκ, σύμφωνα με το πρακτορείο Νέα Κίνα.
Τα Ντιαογιού «αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα της κινεζικής επικράτειας από τους αρχαίους χρόνους», υπογράμμισε.

Η Αμερικανική στρατηγική για την ευρύτερη περιοχή της Ασίας
Τα πρώτα δείγματα της εξωτερικής πολιτικής που θα ακολουθήσει ο Ντόναλντ Τραμπ κατά την πορεία της θητείας του αρχίζουν να ξεκαθαρίζουν μέρα με την μέρα. Η πρώτη επίσκεψη του αρχηγού του Πενταγώνου Τζιμ Ματίς γίνεται στην Ιαπωνία και έπειτα στην Νότια Κορέα επιβεβαιώνοντας την πάγια θέση των ΗΠΑ στον συγκεκριμένο χώρο.
Παράλληλα, η Ουάσιγκτον ανησυχεί για τις κινεζικές κινήσεις στη Νότια Σινική Θάλασσα, ενώ η ένταση στις σινοαμερικανικές σχέσεις κλιμακώθηκε την προηγούμενη εβδομάδα, καθώς ο Λευκός Οίκος τάχθηκε υπέρ της υποστήριξης των διεθνών υδάτων στη Νότια Σινική Θάλασσα.
Αξίζει να σημειωθεί πως δεν είναι τυχαίο ότι αυτές οι επισκέψεις γίνονται στην συγκεκριμένη χρονική περίοδο, και αυτό γιατί στην ευρύτερη ασιατική περιοχή κλιμακώνεται η ανησυχία από το ενδεχόμενο μιας νέας δοκιμαστικής πυραυλικής εκτόξευσης με βαλλιστικά χαρακτηριστικά από τη Βόρεια Κορέα.

Το γεγονός ότι ο Μάτις κατευθύνεται στην Ασία έναντι του Ιράκ ή του Αφγανιστάν δίνει έμφαση στην απόφαση της Ουάσιγκτον να διαβεβαιώσει τις δύο ασιατικές χώρες για τις αμυντικές δεσμεύσεις της, ενώ τόσο η Νότια Κορέα, όσο και η Ιαπωνία φιλοξενούν περίπου 80.000 Αμερικανούς στρατιώτες. Σε γεωπολιτικό επίπεδο, υπογραμμίζεται η σημασία της ευρύτερης ασιατικής περιοχής στο πλαίσιο καθορισμού των στόχων της εξωτερικής πολιτικής που θ' ασκήσει η νέα αμερικανική κυβέρνηση.

Το σύστημα THAAD και οι αντιδράσεις της Κίνας
Η κατάσταση έντασης που έχει διαμορφωθεί στην Κορεατική Χερσόνησο έχει ωθήσει τόσο τη Νότια Κορέα όσο και τις ΗΠΑ να προχωρήσουν στη λήψη προληπτικών αμυντικών μέτρων. Μεταξύ αυτών και η προγραμματισμένη για τα μέσα του 2017 ανάπτυξη του αντιπυραυλικού συστήματος Terminal High Altitude Area Defense (THAAD). Οι δύο χώρες επιβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους για την ανάπτυξη του αναφερόμενου συστήματος σε νοτιοκορεατικό έδαφος.
Η Κίνα έχει εκφράσει την αντίθεσή της στην ανάπτυξη του αμερικανικού αντιπυραυλικού συστήματος (Terminal High Altitude Area Defense -THAAD) στο έδαφος της Νότιας Κορέας με αφορμή το ισχυρό σύστημα ραντάρ που φέρει. Το Πεκίνο υποστηρίζει ότι το ραντάρ του THAAD θα σαρώνει περιοχές, εντός των κινεζικών εδαφών, δίνοντας (άμεση) εικόνα στη Νότια Κορέα και κατ' επέκταση στις ΗΠΑ για τις κινήσεις και τις δραστηριότητες των κινεζικών ενόπλων δυνάμεων.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Όμιλος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Θεμάτων - ΟΔΕΘ Designed by Templateism.com Copyright © 2014

Από το Blogger.