Latest News

Το ζήτημα της χρήσης νόμιμης βίας κατόπιν ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας του OHE και η περίπτωση του Κοσσυφοπεδίου


γράφει ο Εμμανουήλ Καρακόλιος,
Μετά το τέλος του Ψυχρού πολέμου υπήρξαν πολλές ενδοκρατικές συγκρούσεις. Αυτό το άρθρο έρχεται να ερευνήσει την θέση του Διεθνούς Δικαίου ως προς τη χρήση βίας στο διεθνές σύστημα και υπό ποιες συνθήκες και παράγοντες διευρύνεται ή περιορίζεται.



«Εν τη απουσία μιας εξωτερικής αρχής ένα κράτος δεν μπορεί να είναι σίγουρο, πως ένα φιλικό κράτος σήμερα, δεν θα είναι εχθρικό αύριο». Τα λόγια του Kenneth Waltz (2000) είναι αποτέλεσμα του γεγονότος ότι οι μεγάλες δυνάμεις ανταγωνίζονται διαρκώς μεταξύ τους για σφαίρες επιρροής. Προσπαθούν να κυριαρχήσουν αλλά και να εμποδίσουν την ανάληψη ηγεμονίας άλλων περιοχών από αντίπαλους. Η βασική υπόθεση του άρθρου είναι ότι οι μεγάλες δυνάμεις προσπαθώντας να ενισχυθούν,  θέτουν σε δεύτερη μοίρα το Διεθνές Δίκαιο.

Ο Ο.Η.Ε. μετά τον Β΄ παγκόσμιο πόλεμο ξεκίνησε να απονομιμοποιεί την ένοπλη βία στο διεθνές σύστημα, ανάμεσα σε κράτη αλλά και στο εσωτερικό των κρατών. Τοποθετώντας 2 εξαιρέσεις, το δικαίωμα της ατομικής και της συλλογικής άμυνας, αφού πρώτα υπάρξει εξουσιοδότηση του Ο.Η.Ε. Μετά λοιπόν τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, (1947) σχηματίστηκαν 2 βασικοί πόλοι ισχύος στο παγκόσμιο στερέωμα, οι Η.Π.Α. και η Ε.Σ.Σ.Δ. Το βασικό πεδίο ανταγωνισμού τους ήταν η ευρωπαϊκή ήπειρος, ιδιαίτερα στην περιοχή της κεντρικής Ευρώπης. Το Σύμφωνο της Βαρσοβίας και ο οργανισμός Βόρειο-Ατλαντικού Συμφώνου ενίσχυσαν το διπολικό αυτό σύστημα.  Η μεγάλη διαφορά μεταξύ των 2 πόλων ήταν ότι οι Η.Π.Α. είχαν σχεδόν το δεκαπλάσιο Α.Ε.Π. από την Ε.Σ.Σ.Δ. νικώντας ανεπίσημα στον οικονομικό πόλεμο. Η αποδυναμωμένη οικονομικά αλλά και σε θέματα διεθνών οργανισμών, Ρωσία εκείνης της εποχής, έχανε έδαφος στην διατήρηση θέσεων στη κεντρική Ευρώπη, όπου στο πλαίσιο αυτό θα μπορούσε να ενταχθεί και η περίπτωση του Κοσσόβου.

Το Κοσσυφοπέδιο, προσαρτημένο στην Σερβία μετά το πέρας των Βαλκανικών πολέμων, υπήρξε αυτόνομο από το 1974 έως και το 1989, μέχρις ότου ο Slobodan Milosevic ακύρωσε αυτό το καθεστώς και άσκησε πολιτικές διώξεις κατά των Αλβανόφωνων του Κοσσόβου. Μετά το 1992 και την ανακήρυξη της Σερβικής  Δημοκρατίας, ξεκίνησαν και οι κινήσεις των Αλβανόφωνων για την ανεξαρτησία τους. Η κρίση εντάθηκε με την πτώση του Sali Berisha φέρνοντας όπλα στα χεριά τους, μέσω της Αλβανίας. Από εκείνο το σημείο και έπειτα το πρόβλημα έγινε διεθνές. Η πρώτη αντίδραση από τον Ο.Η.Ε. ήρθε το 1998 με το ψήφισμα 1160 που απαγόρευε την πώληση όπλων στην Σερβία αλλά όχι στους Αλβανούς. 

Στη Σερβία δόθηκε ολιγοήμερη προθεσμία από το ΝΑΤΟ για να σταματήσει τις ενέργειες κατά των Αλβανόφωνων του Κοσσυφοπεδίου απειλώντας τη με εναέριες επιχειρήσεις, καταδεικνύοντας την ηγεμονική θέση των Η.Π.Α. Τον ίδιο μηνά στο ψήφισμα 1203 του Συμβουλίου Ασφαλείας του Ο.Η.Ε, στο οποίο η Ρωσία απείχε, ανέδειξε τη δυσαρέσκεια της για την πρωτοβουλία του Ν.Α.Τ.Ο. Απόρροια του ναυαγίου των διαπραγματεύσεων ήταν η έναρξη των εναέριων επιχειρήσεων του ΝΑΤΟ στις 24 Μάρτιου 1999 μέχρι και τις 10 Ιουνίου, όταν και αναγκάστηκε ο S. Milosevic να συνθηκολογήσει. Στο διάστημα που μεσολάβησε φάνηκε η μεγάλη αδυναμία της Ρωσικής Ομοσπονδίας να αντιδράσει.

Στην περίπτωση του Κοσσυφοπεδίου, οι Ηνωμένες Πολιτείες αντελήφθησαν πως όφειλαν να λάβουν δράση για να δώσουν ένα νέο σκοπό στο ΝΑΤΟ, εδραιώνοντας την θέση τους στην Ευρωπαϊκή ήπειρο. Ο στόχος αυτός κρίθηκε από τις ΗΠΑ ανώτερος ιεραρχικά και πιο ωφέλιμος σε σχέση με την τήρηση του Διεθνούς Δικαίου, αποφασίζοντας να επέμβουν χωρίς την απαραίτητη εξουσιοδότηση του Συμβούλιου Ασφαλείας. Έτσι τέθηκε εκ των πραγμάτων σε καθοριστική αμφισβήτηση, το κατά πόσο δεσμευτικό αληθινά υφίσταται το ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για την ένοπλη επέμβαση ενός κράτους ή συμμαχίας κρατών προς ένα άλλο. Αποτέλεσε επίσης προηγούμενο για αντίστοιχες πολεμικές επεμβάσεις που έλαβαν χώρα κατά τα επόμενα χρόνια, μέχρι και την πρόσφατη χρονική περίοδο.


ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

·       Waltz, Kenneth N. "Structural realism after the Cold War." International security 25, no. 1 (2000), 10.

·       Mearsheimer, Η Τραγωδία της Πολιτικής των Μεγάλων Δυνάμεων, 82.

·       Η λανθάνουσα ισχύς υπολογίζει τα κοινωνικά και οικονομικά στοιχεία μιας δύναμης, ενώ η στρατιωτική αναφέρεται στο μέγεθος και τη δύναμη του στρατού ξηράς, του ναυτικού και της αεροπορίας. Ο.π. (όπου παραπάνω) σελ. 127 - 128.

·       Οι πρώτες προσπάθειες για την κατάργηση της χρήσης βίας στο διεθνές σύστημα, είχαν λάβει χώρα με τη δημιουργία της Κοινωνίας των Εθνών (Κ. τ. Ε.), καθώς και με το Σύμφωνο των Παρισίων του 1928.

·       Η μέτρηση του πραγματικού Α.Ε.Π. γίνεται σε σταθερές ισοτιμίες δολαρίων Η.Π.Α. του 2010. “GDP constant 2010 US$”, Παγκόσμια Τράπεζα. Τελευταία πρόσβαση: Δεκέμβριος 3, 2017 https://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.MKTP.KD?locations=US-RU.

·       Calvocoressi, Η Διεθνής Πολιτική μετά το 1945, 435.

·       Alexander, Klinton W. "Nato's intervention in Kosovo: the legal case for violating Yugoslavia's national sovereignty in the absence of Security Council approval." Hous. J. Int'lL. 22 (1999): 403.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Όμιλος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Θεμάτων - ΟΔΕΘ Designed by Templateism.com Copyright © 2014

Από το Blogger.